Uyku bozukluklarına doğal, yan etkisiz ve günlük yaşamla uyumlu bir çözüm geliştirmeyi hedefleyen “Uyutan İplik (Sleeping Yarn)” projesi, üniversite–sanayi iş birliğinin dikkat çeken örneklerinden biri olarak öne çıkıyor. TÜBİTAK TEYDEB 1505 – Üniversite-Sanayi İş Birliği Destek Programı kapsamında hayata geçiriliyor.
24 ay sürecek proje kapsamında geliştirilecek özel ipliklerin; yastık kılıfı, çarşaf, pijama ve benzeri tekstil ürünlerinde kullanılarak, koku ve cilt yoluyla uykuya yardımcı olması amaçlanıyor. Projede, doğal moleküllerin mikroenkapsülasyon yöntemiyle iplik yapısına entegre edilmesi planlanıyor.

Projede Üsküdar Üniversitesi’nden araştırmacı olarak yer alan In Silico Araştırma Laboratuvarı Müdürü Dr. Öğr. Üyesi Nigar Kantarcı Çarşıbaşı, kimyasal olmayan doğal moleküllerin kullanılmasının önemine dikkat çekiyor. Dr. Kantarcı Çarşıbaşı, “Uyku ilaçları ya da klasik yöntemler yerine, doğal moleküllerin iplik ve tekstil ürünlerine entegre edilmesinden söz ediyoruz. Örgü örerken, günlük yaşamın içinde ya da bir yastık kılıfında, deri ve koku yoluyla vücuda geçen bir etki mekanizması söz konusu. Yani ilacı doğrudan vücuda almıyorsunuz, yan etkisi olmayan bir yöntem hedefleniyor.” dedi.
Proje; Bursa Teknik Üniversitesi yürütücülüğünde, Üsküdar Üniversitesi, Bursa Yüksek İhtisas Hastanesi ve Ormo Yün İplik iş birliğiyle gerçekleştiriliyor. Klinik çalışmalar Bursa Yüksek İhtisas Hastanesi’nde uyku bozukluğu yaşayan bireyler ve kontrol grupları üzerinde yapılacak.
Projede beynin uyku düzenlenmesinde kilit rol oynayan GABA ve melatonin reseptörleri hedef alınıyor. Doğal molekül taramalarıyla bu reseptörleri hedefleyen, yan etkisiz bir alternatif geliştirilmesi amaçlanıyor. Mikroenkapsülasyon yöntemiyle iplik yapısına entegre edilecek moleküller, ilk etapta iplik yumağı olarak üretilecek.
Dr. Kantarcı Çarşıbaşı, projenin sonunda somut bir ürün ortaya çıkacağını belirterek, “Bu çalışma kesinlikle patent odaklı bir proje. Projenin sonunda elimizde gerçek anlamda somut bir ürün, yani yumaklar olsun istiyoruz. Gerçekten ürüne dönüşmüş bir çıktı görmek çok heyecan verici.” ifadelerini kullandı.
Çalışmanın hem bilimsel hem de toplumsal açıdan önemli bir boşluğu dolduracağı vurgulanıyor. Proje, insan sağlığına yan etkisiz ve yenilikçi bir katkı sunmayı hedefliyor. Ayrıca, proje kapsamında geliştirilen ipliklerden çocuklar ve bebekler için uyku oyuncakları üretme potansiyeli de bulunuyor.
Projenin temelleri bir yüksek lisans tezine dayanıyor. Üsküdar Üniversitesi bünyesinde kurulan In Silico Araştırma Laboratuvarı, ileri simülasyon programlarıyla geniş doğal molekül havuzlarını hızlı ve maliyet etkin şekilde tarıyor. Bu altyapı, deney süreçlerini kısaltarak güçlü adaylarla çalışma imkanı sağlıyor.
Dr. Kantarcı Çarşıbaşı, “Uyutan İplik” çalışmasının Türkiye’de ve yurt dışında benzeri olmayan yenilikçi bir proje olduğunu belirtiyor. TÜBİTAK TEYDEB değerlendirme sürecinde literatür detaylı incelenmiş ve böyle bir çalışmanın daha önce yapılmadığı netleşmiş.
Proje, sadece tek bir çalışma olarak görülmüyor. Dr. Kantarcı Çarşıbaşı, TÜBİTAK TEYDEB’deki ilk deneyimi olduğunu ve projenin başlamadan önce bile büyük bir sabırsızlıkla ürün haline dönüşmesinin beklendiğini ifade ediyor.
NUDE Big Top Koleksiyonu Kış Sofralarına Estetik Katıyor